6 - در معانى الاخبار - 321 - : بسندى تا رسول خدا صلى اللَّه عليه و إله و سلم كه گوسفند چون رو كند رو كرده و چون پشت كند رو كرده ، گاو چون رو كند رو كرده و چون پشت كند پشت كرده ، و شتر اعناق ديوانست چون رو كند پشت كرده و چون پشت كند پشت كرده و خيرى ندهد جز از سوى چپش ، گفته شد يا رسول اللَّه پس چه كسى پس از اين آن را برگيرد و بدارد ؟ فرمود : پس اشقياء فاجر كجايند . صالح ( يكى از راويان خبر ) گفت : اسماعيل بن مهران ( راوى ديگر ) اين شعر را خواند : مال همانست گر كه كسر نميشد * هر كه بخواهد بسازدش ور نه‌اش بفروشد در معانى بسندى از ابو عبيد روايت كرده كه در شرح قولش « اعناق الشياطين » گفته : يعنى نواحى شياطين و از ابى عمرو و جز او هم اين معنا نقل شده و اگر لفظ اعناق درست باشد مقصودش اينست كه شتر از نواحى ديوانست يعنى خوى و منش آنها را دارد ، و اينكه فرموده پيش آمدنش پس رفتن است و پس رفتنش هم پس رفتن است ضرب المثلى است براى پر آفتى و زود نابود شدن آن ، اينكه فرموده خيرش جز از سوى اشأم نيايد ، يعنى از سمت چپ آن ، شيرش را بدوشند و سوارش شوند و اشأم بمعنى چپ است و از اين معنا است فرموده خدا عزّ و جلّ وَ أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ ، 9 - الواقعه يعنى اصحاب شمال و جانب چپ بگفته اصمعى وحشى ناميده شود چون چپ است گفته : سمت راست انسى است . و برخى برعكس گفتند سمت انسى آنست كه مردم براى دوشيدن شير و سوار شدن از آن درآيند كه سمت چپ حيوانست و وحشى سمت راست آنست زيرا از سمت راستش نيايند ابو عبيده گفته : عقيده من همين است و سمت وحشى همان سمت راست حيوانست زيرا ترسان از آنجا كه ترس است بجاى امن گريزد و آن سمت راست آنست . توضيح : ( در ضمن آن حديث را از فائق زمخشرى با شرحى كه گذشت نقل كرده ) تا گويد : جاحظ گفته : برخى مردم پندارند چون شتر پرآفت است پيش